Bursa’yı anlatırken fabrikalarımızı, sanayi bölgelerimizi, ihracatımızı sayıyoruz. Haklıyız. Bu şehir çalışıyor, üretiyor, Türkiye’ye güç veriyor.
Bursa’nın bir de yüzyıllardır açık duran dükkânları var.
Kapalıçarşı’sı, hanları, bedesteni…
Bugünkü sanayi gücümüzden çok önce bu şehirde ipek alınıp satılıyor, uzak diyarlardan gelen tüccarlar hanlarda buluşuyor, ustalar çırak yetiştiriyordu. Bursa’nın ticaretteki itibarı, o dükkânlarda verilen sözlerle, yapılan işlerle büyüdü.
Kapalıçarşı ve Hanlar Bölgesi, Anadolu’nun köklü ticaret merkezlerinden biri. Bugün de alışverişin sürdüğü, insanların çalıştığı, evine ekmek götürdüğü canlı bir miras.
Bu mirasa sahip çıkmak için atılan adımların hakkını teslim etmek gerekiyor.
Önceki Dönem Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş döneminde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının desteğiyle yürütülen Çarşıbaşı projesi önemliydi. Tarihi bölgeyi perdeleyen 38 binanın kaldırılması, hanların görünür hâle gelmesi ve meydan düzenlemeleri Bursa’ya nefes aldırdı.
Emeği geçenlere teşekkür borcumuz var.
Şimdi bu kazanımı, çarşının günlük hayatını ve ticaretini güçlendirecek çalışmalarla tamamlamalıyız. Esnafın kazancı, ustalığın devamı ve çarşının kendine özgü kültürü de bu korumanın içinde olmalı.
BTSO Başkanı Özer Matlı’nın seçim yolculuğuna Kapalıçarşı’dan başlamasını bu nedenle anlamlı buluyorum. Esnafın ve küçük işletmelerin desteğini alarak tamamladığı seçim sürecinin ardından, önümüzde yeni bir çalışma dönemi var.
Programındaki Dijital Çarşı 4.0, Bursa Alışveriş Kartı ve Bursa Deneyim Rotası gibi projeler, bu bölge için önemli imkânlar sunuyor.
Çarşıdaki ürünün internetten de müşteriye ulaşması, Bursa’ya gelen ziyaretçinin hanları gezip esnaftan alışveriş yapması, şehirdeki harcamanın yerel işletmelere yönelmesi hepimizin istediği gelişmeler.
Bunları yaparken çarşının yüzyıllardır taşıdığı esnaflık kültürünü de yaşatmalıyız.
Ahilik, işini iyi yapmayı ve dürüstçe kazanmayı birlikte öğreten bir anlayış. Malın kusurunu gizlememek, ölçüye dikkat etmek, verilen sözü tutmak, komşunun hakkını gözetmek bu anlayışın temelinde var.
Sabah yapılan ortak dua da bu değerleri hatırlatıyordu. İnsan kendi rızkını isterken yanındaki dükkânın bereketini de düşünüyordu.
Bugün bu anlayışa çok ihtiyacımız var.
Ayrıca İstanbul Kapalıçarşı’da da bu geleneğin yaşayan bir örneği var. Çarşı yönetiminin duyurduğu programda esnaf, cuma günleri saat 10.00’da Şark Kahvesi önündeki Dua Meydanı’nda buluşuyor. İşine bereket, komşusuna hayırlı kazanç diliyor.
Bursa’da da geçmişten gelen bu birikimi, herkesin gününü ve saatini bildiği, esnafla vatandaşın birlikte katıldığı pazartesi buluşmalarıyla güçlendirebiliriz.
Üstelik Bursa’da bu geleneği yaşatmak için gösterilmiş çabalar da var.
Haziran 2016’da, dönemin Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği Başkanı Muhsin Özyıldırım’ın öncülüğünde Koza Han girişinde buluşan esnaf, dönemin İl Müftüsü Mehmet Emin Ay’ın okuduğu bereket duasına birlikte katılmıştı. Özyıldırım, buluşmanın her pazartesi yapılacağını, merkezi ses sistemiyle esnafın kendi dükkânından da duaya eşlik edebileceğini açıklamıştı.
Sonraki yıllarda da bu buluşmaların örneklerini gördük. Temmuz 2025’te Koza Han’da düzenlenen Turizm Platformu toplantısı da geleneksel çarşı duasıyla başlamıştı.
Bu emeği daha geniş bir katılımla büyütebiliriz.
Her pazartesi sabahı, esnafın görüşüyle belirlenecek sabit bir saatte buluşalım. Örneğin 10.15’te…
BTSO, Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği, ilgili esnaf kuruluşları, belediyeler ve Müftülük birlikte bir düzen oluştursun. Koza Han girişindeki buluşmanın sesi, Kapalıçarşı ve Aynalı Çarşı başta olmak üzere bölgedeki çarşılara ulaşsın.
Mevcut ses altyapısı değerlendirilsin. İhtiyaç duyulan noktalar, tarihi dokuya zarar vermeden tamamlansın. İsteyen buluşma noktasına gelsin, isteyen tezgâhının başından duaya katılsın.
Esnafın yanında alışverişe gelen vatandaşlarımız, Bursa’yı ziyaret eden misafirlerimiz de yer alsın. Buluşmanın günü ve saati çarşı girişlerinde, tanıtım kanallarında duyurulsun.
Haftaya birlikte başlayan, birbirine hayırlı işler dileyen bir çarşı…
Müftülüğün katkısıyla hazırlanacak kısa ve anlaşılır duada şu dilekler yer alabilir:
“Allah’ım, emeğimize bereket ver. Bize helal ve hayırlı kazanç nasip et. Bizi doğru sözden, dürüst alışverişten ayırma. Müşterimizin, çalışanımızın, komşumuzun hakkını gözetmeyi nasip et. Darda olanlara kolaylık, iş arayanlara hayırlı kapılar aç. Çarşımıza huzur, şehrimize ve ülkemize esenlik ver. Âmin.”
Birkaç dakikalık bu buluşmanın ardından herkes işine, alışverişine devam etsin. O sabah hatırlanan komşuluk ve dürüstlük, hafta boyunca yapılan işe de yansısın.
Ortak ses düzeninden, günün belirli saatlerinde çarşının havasına uygun hafif müzik de yayımlanabilir. Neyin, tamburun, kanunun eşlik ettiği sözsüz eserler düşünülebilir. Esnafın müşteriyle konuşmasını bastırmayan bir ses düzeyinde, dinlenme aralıklarıyla…
Yayın saatleri ve içerik esnafla birlikte belirlensin. Ezan ve ibadet vakitleri gözetilsin. Sistemin sorumlusu, bakımı ve işleyişi baştan belli olsun.
Bursa’ya gelen ziyaretçi burada alışveriş yaparken şehrin kültürünü de tanısın. Hanların hikâyesini öğrensin, ustayla konuşsun, esnafın haftaya nasıl başladığına tanıklık etsin.
Bu çalışma, Matlı’nın çarşıyı turizm ve alışverişle birlikte geliştirme hedefini de tamamlayabilir. Esnafın sahiplendiği, vatandaşın katıldığı haftalık bir buluşma zamanla çarşının tanınan güzelliklerinden biri hâline gelebilir.
Sayın Başkan, seçim yolculuğuna başladığınız çarşıda şimdi bu geleneği birlikte güçlendirmek için güzel bir fırsat var.
Bir pazartesi sabahı esnafımızla buluşalım.
Çarşının büyükleri, genç çalışanları, alışverişe gelen hemşehrilerimizle yan yana duralım.
Esnafımızın kazancına, komşuluğuna ve Bursa’nın bereketine birlikte “âmin” diyelim.
