Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi AŞ (TÜLOMSAŞ).
“Devrim” otomobilini, milli hibrit lokomotifi üreten o efsanevi kurum.
1000 beygirlik, yerli ve milli TLM6 Dizel Motorun testlerini başarıyla tamamlamış…
Seri üretim aşamasına geçmiş…
O günlerde bir bayram havası vardı.
Motor deyince nefesi kesilen Türkiye için çözüm bulunmuştu.
Sevindik, gururlandık, “Oh be!” dedik.
Motor; lokomotiflere güç verecek, deniz araçlarına can katacak, fırtına obüslerine derman olacaktı.
Hatta, “Biraz zorlansa Altay tankını bile kaldırır” diye umut bağlamıştık.
Neden mi bu kadar önemliydi?
Çünkü dostumuz Azerbaycan’a bile, 155 milimetrelik topçu sistemlerimizi satamıyorduk.
Motoru Alman malı diye…
Kendi ordumuz için bile üretimde aksıyorduk.
Yerli motor yoktu, elimiz kolumuz bağlıydı.
TÜLOMSAŞ, Altay tankı için de “Biz üretiriz” demişti.
O günlerde içimizden “Bu iş tamam!” diye geçirmiştik.
Tarih, 19 Temmuz 2025.
Cumartesi sabahı…
Kahvaltı masasında, yerli domatesin kokusuna dalmışım.
Bir anda, altı yıl önceki o motor geldi aklıma.
Dedim ki kendi kendime:
“Yahu, bu yerli motorun sesi soluğu çıkmıyor. Ne raylarda, ne denizde, ne de bir kutudan… Tık yok!”
Domatesi bir kenara bıraktım.
Başladım araştırmaya.
Ve acı gerçekle yüzleştim.
Meğer…
O motoru üreten TÜLOMSAŞ, o haberden bir yıl sonra, sessiz sedasız ortadan kaldırılmış.
Sen misin yerli motor yapan?
Fabrika da, ekip de, “Şak!” diye yok edilmiş.
Kâğıt üstünde kapatılmamış; bir gaz firmasına devredilmiş, adı TÜRASAŞ olmuş.
Ama ortada ne motor var, ne üretim.
Sessizlik…
O bildik karanlık çete yine sahnede.
Her taşın altında aynı eller…
Bir gün, o keser döner, sap döner…
Hesap da döner.
Peki ne oldu o fabrika ve motoru yapan ekibe?
Tarihin tozlu raflarına kaldırıldılar.
Sanki hiç var olmamışlar gibi…
Resmi bilgi şu:
Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi AŞ, 1894’te temeli atılan, 1986-2020 arası faaliyet gösteren TCDD’nin efsane bağlı ortaklığı…
2020’de kurulan TÜRASAŞ’a devredilip tarihe gömüldü.
Allah da o zihniyetin varlığını tarihe gömsün!
Nuri Demirağ’ın başına gelen neyse…
TÜLOMSAŞ’ın başına gelen de o.
Yerli olan her şeyin nasıl “ustaca” yok edildiğinin belgesi işte.
Yetkililer,
“Motor şu projede kullanıldı, geliştirildi” derlerse…
Onu da buradan duyururum, seve seve yazarım.
Ama halkım bilsin.
“Bir zamanlar rayları, denizleri, tankları hayal ettiren bir motor vardı.
Şimdi yok.
Çünkü birileri istemedi.
Ama halkım bilsin, bu işin hesabı bir gün mutlaka sorulacak.
biz yine de tarihe bir not düşelim:
Bir TÜLOMSAŞ vardı… Artık yok.”
Biraz daha açalım konuyu lütfen. O bildik çete kimlerden oluşuyor?