Değerli okurlarım.
Türk milletinin kıymetli evlatları.
Bu gün konumuz Ukrayna'da süren savasın tarihi süreci.
Bilirsiniz, benim için bu günü anlamakta geçmiş ve târih önemlidir.
Tatarlar kim, Ruslar neden buraları almakta ısrar ediyor?
Bunları anlamak için gelin tarihin sayfalarını birlikte aralayalım.
Tarihsel olarak Orta Asya'da;
Altay Dağları, Ötüken ve çevresinde şekillenen Türkler, göçebe bozkır kültürü ve Türk dilleri ailesine mensup boylardan oluşur.
Milattan önceki yüzyıllardan itibaren batıya Karadeniz'in kuzeyi, Doğu Avrupa ve Balkanlara;
Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Peçenekler, Kıpçaklar ve Uzlar gibi pek çok boy göç etmişler veya bu coğrafyalarda kadim dönemlerden beri varlık göstermişlerdir. Aslında önemli bir kısmı daha önceden bu topraklarda vardır.
Avrupa'da yaşayan Türklerin kökeni hem tarihte bu bölgeye yerleşen ve yerli halklarla, kültürlerle kaynaşan eski Türk kavimlerine yâni Akhunlar, Tuna ve İdil Bulgarları, Kıpçaklar gibi, hem de yirminci yüzyıldan itibaren iş gücü göçüyle veya Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki topraklarının mirasıyla, Balkan Türkleri, Lipka Tatarları gibi bölgeye yerleşen topluluklara dayanır.
"Tatar" adı ilk kez milattan önce sekizinci yüzyıl
"Orhun Yazıtları'nda," Kül Tigin Yazıtı ve milattan sonra 723 yılında Otuz/Tokuz Tatar şeklinde doğudaki bazı boyları tanımlamak için geçer.
İlerleyen yüzyıllar içinde ve On üçüncü yüzyılda ki Cengiz Han ve Moğol fetihleri döneminde,
Tatar ismi geniş bir coğrafyaya yayıldı.
Altın Orda Devleti'nin bünyesinde Türkleşen ve Kıpçak boylarıyla, İdil Bulgarları, Kıpçaklar ile kaynaşan göçebe topluluklar zamanla "Tatar" adını kimlik olarak benimsediler.
Başlıca Tatar Gruplarını inceleyecek olursak;
İdil-Ural Tatarları (Kazan Tatarları):
İdil Bulgarları ve Kıpçak Türklerinin mirası üzerine şekillenmişlerdir.
Kırım Tatarları; Karadeniz'in kuzeyindeki Kırım yarımadasında Kıpçak ve çeşitli Türk boylarının karışımıyla oluşmuş Türk bir halkıdır.
Lipka Tatarları:
On dört ve on beşinci yüzyıllarda Litvanya ve Polonya topraklarına yerleşen Kıpçak-Tatar kökenli topluluklardır.
Ağırlıklı olarak kadim Tuva Türk boyuna dayanır.
Tatarların konuştuğu diller;
Kıpçak Türkçesi grubuna girer ve dini inanç bakımından büyük çoğunluğu din olarak Sünni İslam'a mensuptur.
İdil Bulgarlarının 922'de İslam'ı kabulü sonucu İslam inancı tatarlar arasında kökleşmiştir.
Karadeniz’in kuzeyindeki devasa Türk bozkırlarının genel adı
"Deşt-i Kıpçak'tır." Hem Kıpçak nüfusun, hem kültürel ve siyasi mirasının Kırım Yarımadası'nda somutlaşması ve bu jeopolitik odağın târih boyunca Rusya ile Türk dünyası arasında büyük bir çatışma alanına dönüşmesine neden olmuştur.
Kırım, Deşt-i Kıpçak’ın hem güney kapısı, hem de bu geniş sahanın târih sahnesindeki en uzun ömürlü siyasi varisi olarak gümüze intikal etmiş büyük dâvanın da adıdır.
Bu iki kavram arasındaki ilişkiyi, jeopolitik kırılmaları ve tarihsel süreci şu başlıklar altında inceleyebiliriz;
Deşt-i Kıpçak(Kıpçak Bozkırları);
Kırım’ın Kök Saldığı Toprakların adıdır.
Altaylar ve Moğolistan hattından başlayarak Tuna nehrine ve Karpatlar'a kadar uzanan bu devasa coğrafya,
Onuncu yüzyıldan itibaren Kıpçak (Kuman) Türklerinin yurdu olmuştur.
Kırım Tatarlarının etnik ve dilsel kökeni doğrudan bu coğrafyadaki Kıpçak Türklerine dayanır.
Moğol Fethi, Kıpçak siyasi birliğini dağıtsa da bölgeye gelen Moğol/Tatar unsurlar, kısa sürede kalabalık Kıpçak nüfusu içinde erimiş ve Kıpçaklaşmıştır.
Bu sentez
"Altın Orda Devleti'ni" yoğurmuş ve oluşturmuştur.
Kırım Hanlığı, Bozkırın Vârisi olarak bölgeye yüzlerce yıl hâkim olmuş, bölgeye ve târihe damgasını vurmuştur.
Sürecin gelişimi aslında çok acılı, kanlı savaşlar ile doludur.
On beşinci yüzyılda Altın Orda Devleti parçalandığında, Kıpçak Bozkırlarında Kazan, Astarhan ve Nogay Orda gibi pek çok hanlık kuruldu.
Ancak bunlar arasında en stratejik konuma sahip olan ve bozkırın mirasını en uzun süre yaşatan Kırım Hanlığı (1441) oldu.
Kırım Hanları, kendilerini Altın Orda'nın ve dolayısıyla tüm Deşt-i Kıpçak’ın meşru sahibi olarak gördüler.
Hanlığın kuzeyindeki bozkır nüfusu ve özellikle Nogaylar ile yarım adadaki yerleşik nüfus arasındaki bağ, Deşt-i Kıpçak kültürünün Kırım'da güçlenmesini ve kudret bulmasını sağladı.
Târihi gelişimine baktığımızda;
"Kırım Meselesi", Moskova Knezliği'nin, şimdi ki Rusya'nın hızla büyüyerek güneye, yani sıcak denizlere ve Deşt-i Kıpçak bozkırlarına sarkmak istemesiyle başladı.
Sıcak denizlere ve denizin getireceği ticari ayrıcalıklara ulaşmak isteyen her devletin yapacağını yaptı Ruslar.
Ruslar önce Kazan ve Astarhan Hanlıklarını yıkarak, Deşt-i Kıpçak'ın doğu ve kuzey kanatlarını ele geçirdiler.
Geriye Rusya'nın güneye inmesini engelleyen en büyük set olarak, Osmanlı hâmiliğindeki Kırım Hanlığı kaldı.
Kelimelerin Savaşı diyeceğimiz zihin kontrol süreci de bu zaman dilimde başladı.
Tatar İsimlendirmesi tam da bu döneme denk gelir.
Ruslar, Deşt-i Kıpçak sahasında egemenlik kurdukları alanlarda yaşayan tüm "Müslüman Türk" halklarına etnik kökenlerine bakılmaksızın siyasi bir nitelendirme olarak "Tatar" dediler.
Bu durum, Kırım Türklerinin günümüze kadar "Kırım Tatarları" olarak anılmasına zemin hazırladı.
Kırım Meselesi, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım'ın Osmanlı'dan koparılması ve ardından 1783 yılında Çarlık Rusya'sı tarafından resmen ilhak edilmesiyle trajik bir boyuta ulaştı.
1783 yılı ve devamında ki "Etnik Temizlik" büyük milli yıkım getirdi.
Bu ilhak, sadece bir toprak kaybı değil, Deşt-i Kıpçak’ın batı ucunun uğradığı devasa bir sürgün, dönüşüm ve etnik temizlik sürecidir.
Yüz binlerce Kırım Tatarı ve Nogay;
Türk bozkırlarından koparılarak Osmanlı topraklarına, Balkanlar ve Anadolu'ya göç etmek zorunda bırakıldı.
Kıpçak unsurların boşalttığı bu bereketli sahalara Rus ve Ukraynalı nüfus yerleştirildi;
Böylece asırlık Kıpçak Bozkırları coğrafyası Türk hüviyetini büyük ölçüde yitirdi.
Bu havzanın son kalesi olan "Kırım" üzerindeki uluslararası egemenlik savaşı dönemi de böylece başlamış oldu.
Kıpçaklar, Kumanlar, Altın Orda, Nogaylar ve Kırım Hanlığında yerleşik bu Türk soylu boyların göç ettirilmesi ve göç sırasında yaşanan "soy kırımı" sonucu,
bozkırın Türk/Kıpçak kimliği zayıfladı.
Kırım'ın ilhâkı, Rusya'nın Karadeniz'de kesin üstünlük kurmasını sağladı.
Ruslar sıcak denizlere inmek uğruna Türk kıyımına girişti.
Tüm bu olayların yaşandığı alan, coğrafya
"Deşt-i Kıpçak" kök ve gövdedir.
Kırım ise bu gövdenin en uçtaki stratejik meyvesidir.
Bu meyvenin Rusya tarafından koparılması süreci, tarih kitaplarında
"Kırım Meselesi" olarak adlandırılan küresel jeopolitik bir meseleyi günümüze kadar ulaştırmıştır.
Günümüzde Rus işgaline uğrayan bölgede hâlen sıcak ve kanlı çatışmalar devam etmektedir.
Rusya-Ukrayna Savaşı Deşt-i Kıpçağın meyvesi Kırımı kimin kontrol edeceği konusu üzerine kilitlenmiş gibi durmaktadır.
Sanırım tarih geçmişte yaşananların intikamını neden olanlardan alıyor!
Barlık Tatar halkına Sälam bulsun!
