TAHRAN – İran’da ekonomik gerekçelerle başlayıp yönetim karşıtı gösterilere dönüşen olayların ardından uygulanan internet karartması esnetilmeye başlandı. Küresel internet gözlem evi NetBlocks, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ülke genelindeki bağlantı seviyesinin 200 saatlik kritik eşiğin ardından yükselişe geçtiğini ancak mevcut durumun hâlâ "normalin çok uzağında" olduğunu bildirdi.
Üç aşamalı "normale dönüş" planı
İranlı yetkililer, kamu düzeninin yeniden tesis edilmesiyle birlikte kısıtlamaların kaldırılması için üç aşamalı bir plan uygulanacağını duyurdu. Fars haber Ajansı tarafından paylaşılan takvime göre süreç şu şekilde işleyecek:
Aşama (SMS Hizmeti): İlk olarak kısa mesaj (SMS) servisleri yeniden aktif hale getirilecek.
Aşama (Ulusal Ağ ve Yerli Uygulamalar): İkinci adımda "Milli İnternet" olarak adlandırılan ulusal ağa erişim sağlanacak; Eita ve Soroush gibi yerli mesajlaşma uygulamaları kullanıma açılacak.
Aşama (Uluslararası İnternet): Son aşamada ise küresel internet ağlarına erişim kısıtlaması kaldırılacak.
Kesintilerin gerekçesi ve eleştiriler
Resmi makamlar, internet kesintisini "dış kaynaklı siber saldırılar ve sabotaj girişimlerini önlemek" amacıyla yapıldığını savunuyor. Ancak uluslararası insan hakları örgütleri, Tahran yönetimini, göstericilere yönelik müdahaleleri gizlemek ve bilgi akışını kesmek için "dijital karartma" uygulamakla suçluyor.
Protestoların geçmişi
İran’daki huzursuzluk, 28 Aralık’ta Tahran’daki Büyük Çarşı’nın kapatılması ve ekonomik sıkıntıların protesto edilmesiyle tetiklenmişti. Kısa sürede ülkenin farklı kentlerine yayılan olaylar, son üç yılın en kapsamlı gösteri dalgası olarak nitelendiriliyor.
