Schengen'deki kritik kural değişti: Yarın son gün

Avrupa'ya seyahat edecek milyonlarca yolcuyu ilgilendiren Schengen düzenlemesinde kritik aşamaya gelindi. AB dışından gelen yolcuların biyometrik verilerini kaydeden Giriş-Çıkış Sistemi'nde (EES), yoğun sınır kapılarında uygulanan geçici esneklik süresi 6 Eylül'de sona erecek.

SCHENGEN'DE SINIR KONTROLLERİ DEĞİŞTİ

Avrupa Birliği'nin Schengen Bölgesi'ne girişlerde uygulamaya koyduğu EES, AB dışından gelen yolcuların sınır geçişlerini dijital ortamda kayıt altına alıyor.

10 Nisan 2026'da yürürlüğe giren sistem kapsamında yolcuların kişisel bilgileri alınırken yüz görüntüleri ve parmak izleri de sisteme kaydediliyor. Uygulama, İrlanda ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi dışında kalan AB ülkelerinin yanı sıra İsviçre, İzlanda, Liechtenstein ve Norveç'te geçerli olacak.

İlk giriş sırasında yolcuların biyometrik verileri sisteme işlenecek. Kısa süreli Schengen vizesi bulunanların parmak izleri daha önce vize işlemleri sırasında alındığı için bu kişilerden yeniden parmak izi alınmayacak.

12 yaşından küçük çocuklar ise parmak izi uygulamasından muaf tutulacak.

HAVALİMANLARINDA BEKLEME SÜRELERİ ARTTI

EES'nin uygulanmasıyla birlikte sınır kontrollerinde işlem sürelerinin uzadığı ve bazı Avrupa havalimanlarında yoğunluğun arttığı bildirildi.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, EES öncesinde 20 ila 25 saniye arasında tamamlanan pasaport kontrol işlemleri yeni sistemle ortalama 90 saniyeye çıktı.

Financial Times ve Qsensor tarafından paylaşılan veriler de bazı önemli havalimanlarındaki bekleme sürelerinin yükseldiğini gösterdi.

Frankfurt Havalimanı'nda temmuz ayında ortalama bekleme süresi 60 dakikadan 120 dakikaya yükseldi. Münih'te 31 dakikalık bekleme süresi 60 dakikaya çıkarken, Amsterdam Havalimanı'nda maksimum bekleme süresi 80 dakikadan 120 dakikaya ulaştı.

GEÇİCİ ESNEKLİK UYGULAMASI YARIN BİTİYOR

Yoğun sınır kapılarında oluşabilecek uzun kuyrukları önlemek amacıyla EES'nin uygulanmasında geçici bir esneklik sağlanmıştı. Bu uygulama 6 Eylül itibarıyla sona erecek.

IATA, sınır kapılarındaki yoğunluğun azaltılması için mevcut geçiş süresinin kış tarifesinin sonuna kadar uzatılmasını istedi. Kurum, sistemin daha sağlıklı işlemesi için teknik altyapının güçlendirilmesi, otomatik geçiş noktalarının artırılması ve yeterli sayıda personel görevlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Avrupa Komisyonu ise 1 Eylül'de yaptığı açıklamada, EES'nin yaz döneminde genel olarak işlediğini ancak bazı sınır geçiş noktalarında ilave düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu bildirdi.

KALMA SÜRESİNİ AŞANLAR SİSTEMDE KAYIT ALTINA ALINACAK

Yeni sistem, yolcuların Schengen Bölgesi'nde izin verilen kalış süresine uyup uymadığını da dijital olarak takip edecek.

Süresini aşan yolcuların bilgileri sisteme kaydedilecek. Herhangi bir nedenle Schengen Bölgesi'ne girişi reddedilen kişiler için de kayıt oluşturulacak. Bu kayıtlar, sonraki seyahatlerde yapılacak sınır kontrollerinde ve olası vize başvurularında dikkate alınabilecek.

EES kapsamındaki ülkeler, sistemde yer alan bu bilgileri ortak şekilde kullanacak. Diplomatlar, uzun süreli vize sahipleri ve oturum izni bulunan kişiler gibi bazı gruplar ise uygulamadan muaf tutulacak.

YOLCULARA GECİKME UYARISI

Sektör temsilcileri, EES nedeniyle sınır kontrollerinde yaşanabilecek gecikmelere karşı yolcuların havalimanlarına daha erken gitmesini tavsiye ediyor.

Özellikle aktarmalı uçuşlarda bağlantı süresinin kısa tutulmaması ve sınır işlemlerinin normalden uzun sürebileceğinin seyahat planında dikkate alınması isteniyor.

AB'nin EES'nin ardından Avrupa Seyahat Bilgi ve İzin Sistemi'ni (ETIAS) de bu yılın sonlarına doğru devreye alması bekleniyor.