Kaliforniya'daki tehlikeli fay hatları son 1000 yılın en yüksek basıncında

İsviçre'deki Bern Üniversitesi'nden jeofizikçi Liliane Burkhard liderliğindeki uluslararası ekip, San Andreas ve San Jacinto fay hatlarının kesiştiği Cajon Pass bölgesine odaklandı.

Los Angeles'ın kuzeydoğusunda yer alan bu kritik kesişim noktası, bilim dünyasında bir "deprem kapısı" olarak nitelendiriliyor.

Bilgisayar modellemelerinde 1000 yıllık deprem geçmişini simüle eden uzmanlar, bu kapının açık olduğu senaryolarda her iki fay hattının aynı anda kırılarak çok daha büyük ve karmaşık felaketlere yol açtığını saptadı.

Faylardaki stres seviyelerinin birbirine ne kadar paralel ilerlediği, bu kapının açılıp açılmayacağını belirliyor. Mevcut veriler, sistemin şu anda kritik bir yük altında olduğunu gösteriyor.

Milyonlarca insanı etkileyecek büyük risk

Güney Kaliforniya'daki tektonik hareketliliğin yüzde 90'ından sorumlu olan bu iki fay sistemi, 160 yılı aşkın süredir sessizliğini koruyor. Bu uzun sessizlik, Mojave Güney segmentinde 2,8 MPa, San Jacinto Bernardino segmentinde ise 3,6 MPa gibi devasa bir basınç birikmesine yol açtı.

Olası bir kırılmanın Los Angeles, Ventura, Orange ve San Diego gibi yoğun nüfuslu bölgelerin yanı sıra Palm Springs metropolü ve Meksika sınırındaki Tijuana'yı da kapsayan çok geniş bir alanda büyük yıkıma yol açabileceğinden endişe ediliyor.

Ayrıca kesişim noktasının otoyollar, demiryolları ve enerji hatlarının geçtiği hayati bir koridor üzerinde bulunması, lojistik riski daha da artırıyor.

Tahmin değil risk analizi

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların kesin bir deprem tarihi anlamına gelmediğini, ancak altyapı planlaması ve acil durum hazırlıkları için hayati önem taşıdığını vurguluyor.

Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde yayımlanan çalışmada, fizik tabanlı bu modellerin milyonlarca insanın karşı karşıya olduğu tehlikeyi daha iyi anlamak ve en kötü senaryolara karşı hazırlıklı olmak için kritik bir veri sağladığı ifade ediliyor.