11 Mayıs 2011 yılında kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddetle mücadele etmek için hazırlanmış olan İstanbul sözleşmesini imzalayan Türkiye, bugün alınan bir kararla sözleşmeyi feshetti. Toplamda 46 ülke sözleşmeye imza atarken, 11 ülke ise sözleşmeyi yürürlüğe koymadı.

TÜRKİYE ANLAŞMADAN İLK AYRILAN ÜLKE OLDU

İstanbul Sözleşmesi, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddeti önleme ve bununla mücadelede temel standartları ve devletlerin bu konudaki yükümlülüklerini belirleyen uluslararası insan hakları sözleşmesidir.
Türkiye, toplamda 46 ülkenin imzaladığı bu sözleşmeyi ilk imzalayan ve onaylayan ülkelerden biriydi. Türkiye, söz konusu anlaşmayı imzaladıktan sonra, anlaşmadan çekilen ilk ülke oldu.

TÜRKİYE'NİN ANLAŞMADAN AYRILMA NEDENİ

Sözleşmede geçen 'Cinsel yönelim' ve Toplumsal cinsiyet kimliği' gibi kavramların Türk toplum yapısına uymadığı belirtiliyor.

İstanbul Sözleşmesi'nin toplumsal desteğini kaybettiği ve bu anlaşmayı kalkan yapan LGBT ve bazı marjinal grupların, gelecek kuşakları tehdit ettiği ifade ediliyor.
 

İSTANBUL SÖZLEŞMESİ'NİN AMACI

 Avrupa Konseyi’nin, kadınlara yönelik şiddet ve ev içi şiddetin önlenmesi amacıyla yapılan mücadeleye ilişkin uluslararsı sözleşmesidir. Şiddete sıfır tolerans gösterilmesini hedeflemektedir ve  sadece Avrupa'da değil sınırlarını aşan geniş bir alanda daha güvenli yaşanabilmesini sağlama yolunda önemli bir adımdır.

 Şiddetin önlenmesi, mağdurların korunması ve şiddet uygulayanların adalete teslim edilmesi, bu sözleşmenin asıl amacını oluşturur. Ayrıca, toplumun her ferdini, özellikle de erkekleri ve erkek çocuklarını, tutumlarını değiştirmeye davet ederek, bireylerin vicdanlarını ve düşüncelerini değiştirmeyi amaçlamaktadır. Genel anlamıyla, erkeklerle kadınlar arasında daha fazla eşitlik sağlamaya yönelik hareketti.

KABUL ETMEYEN 11 ÜLKE

Her ne kadar dünya genelinde sözleşme onaylansa da 11 ülke sözleşmeyi imzalamadı. İşte imzalamayan 11 ülke:

1. Ermenistan
2. Bulgaristan
3. Çekya
4. Macaristan
5. Letonya
6. Lihtenştayn
7. Litvanya
8. Moldova
9. Slovakya
10. Ukrayna
11. İngiltere

Sözleşmeye muhalif olan ülkeler, bu uygulamanın aile yapısını bozduğunu iddia etti. Macaristan hükümeti durumla ilgili bir bildiri yayınlayarak "Bu yasal düzenleme 'yıkıcı cinsiyet ideolojilerini' ve 'yasa dışı göçü' körükleyecektir" ifadelerine yer verdi.

'AİLE TANIMI FARKLILAŞACAK' İDDİASI

İmzalamayan 11 ülke, söz konusu sözleşmenin kadına yönelik şiddeti ve aile içi şiddeti önlemenin ötesine geçip, kadın ve erkek arasındaki cinsel farklılığı ortadan kaldıracağına inandığını belirtti. Bu ülkelerde aile tanımının farklılaşacağından endişe duyuluyor.

MUHAFAZAKARLAR SICAK BAKMIYOR

Özellikle muhafazakar kesimler tarafından reddedilen İstanbul Sözleşmesi'nin dini yapıya ters olduğu düşünülüyor. Macaristan ve Polonya'daki muhafazakar iktidar hükümetleri, aile şiddetine yönelik korumaları erittiğini öne sürüyor.

OKULLARDA VERİLECEK CİNSİYET EĞİTİMİNE DAİR ENDİŞE

Ülkelerin bir diğer endişesi ise sözleşmenin okullarda verilecek cinsiyet eğitiminin değiştirmesi. LGBT+ ilişkilerini yaygınlaştırdıkça eğitimin de buna göre düzenlenmesinin önünün açtığını iddia eden ülkeler bu nedenle de sözleşmeyi onaylamayı reddediyor.

PEK ÇOK KADIN SOKAĞA ÇIKTI

11 ülke yönetiminin bu tepkisinin ardından, pek çok kadın ve STK ülkelerde gösteriler düzenledi. Polonya ise Temmuz 2020'de sözleşmeden çekilebilmek için yasal süreç başlattı. Kararın ardından haklarının zayıflayacağını düşünen on binlerce kadın ise gösteri yaptı.

Cumhurbaşkanlığı'nın İstanbul Sözleşmesi kararının ardından çeşitli  kadın örgütleri sokağa çıktı.

Türkiye'nin dört bir yanında kadınlar, STK'lar ve kadın örgütleri Cumhurbaşkanlığı Kararı ile İstanbul Sözleşmesi'nden çıkma kararına karşı sokakta yürütüş yaptı. Kadınlar İstanbul Kadıköy'de ''‘Kararı geri çek, sözleşmeyi uygula'' sloganlarıyla eylemde.