HPV aşısı rahim ağzı kanserinden yüzde 93 koruyor

Kadın hastalıkları ve doğum kayıtları ile Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi'nde (KETEM) görevli hekimler, dünyada en sık görülen kanser türlerinden biri olan rahim ağzı kanserinden korunma yöntemleri ve tarama programları hakkında açıklama yaptı.

Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Erhan Aktürk, kadınlar arasında yaygın görülen ve dünyada önlenebilir ölüm sebepleri arasında yer alan serviks kanserinin önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu söyledi.

Türkiye'de bu kanserin görülme sıklığı gösteren ve ölüm oranlarının yıllar içerisinde Sağlık Bakanlığının desteklediği kanser tarama programları sayesinde azaltılmasını sağlayan Aktürk, Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) serviks kanserinin 2120 yılında ortadan kaybolmasını hedeflediğini dile getirdi.

Doç. Dr. Aktürk, rahim ağzı kanseri vakalarının yüzde 99'unun cinsel temas yoluyla bulaşan HPV virüsünden kaynaklandığını, bu virüsün de bazı tarama yöntemleriyle tespit edilebildiğini belirtti, "Rahim ağzından prosedürde belirtildiğide 'Bu virüs var mı?' diye bakabiliyoruz.İkinci bir yöntem de smear testi.Smearle lezyonları kanser ilerlemeden önce ya da çok erken evrede kanser kolayca tedavi edilebilen şekildeyken tespit edilebiliyoruz.Bütün kadınlar düzenli aralıklarla bu testler yaptırılabilirse ölüm oranlarını daha da düşürebilir." diye konuştu.

Kadının hayat standartlarının ile sağlığının korunması adına gençlik ve erken önlem alınmasının sağlanmasını vurgulayan Aktürk, bu kanser türünde bir iyileşme önlemenin kadının rahim ağzı kanserinin ne olduğunu, bulaştığını bilmesi, doğru beslenmenin bilgi alımı ve sağlıklarını da bilgilendirmesi olduğunu ifade etti

"Aşı ne kadar erken yaşta yapılırsa koruyuculuğu o kadar iyi oluyor"

Doç. Dr. Aktürk, ikinci basamakta korunma yönteminin ise aşılara işaret ederek, şöyle devam etti:

"Bu aşılar, HPV virüsünün kansere ilerlemesinin engellenmesi için oluşturulmuş. Türkiye'de de 9'lu aşı var. Rahim ağzı kanserlerinin yüzde 93'üne HPV'nin 7 tipi sebep oluyor. Aşı bu 7 tipi içeriyor. HPV'nin 'siğil' dediğimiz, kanser olmayan ama rahatsızlık veren hastalığı da oluşturan 2 tane tipi var. Aşı bunu da içeriyor. 9-46 yaş aralığındaki tüm kadınlara öneriliyor. Hedef kitle, özellikle 9-14 yaş arasındaki çocuklar. Ne kadar erken yapılırsa koruyuculuğu o kadar iyi oluyor ama 46 yaşına kadar da bu aşı yapılabilir. Üç doz şeklinde yapılıyor."

HPV aşısına yönelik halk arasında "kısırlığa sebep oluyor" veya "öldürüyor" gibi bazı yanlış düşüncelerin olduğunu aktaran Aktürk, "Bu aşıyı olduğunuz zaman (genital) siğillerin yüzde 90'ını engellemiş oluyorsunuz, rahim ağzı kanserine yüzde 93 olasılıkta daha az yakalanıyorsunuz. DSÖ, 2030'da tüm dünyadaki 15 yaşına gelmiş kız çocuklarının yüzde 90'ının aşılanmış olmasını hedefliyor. Bu kadar önemli ve üzerinde durulan bir konu." diye konuştu.

Türkiye'deki tarama programı kapsamında 3 yılda 1 smear, 5 yılda 1 de HPV testi yapıldığını, böylece tanının erken konulduğunu, tedaviye erken başlanıldığını anlatan Aktürk, aşı olunsa dahi tarama testlerinin ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.

"Türkiye'de rahim ağzı kanseri taraması üzerinde titizlikle duruluyor"

Doç. Dr. Aktürk, HPV kansere dönüştüğünde yüz güldürücü olmayan sonuçlara yol açabildiğine dikkati çekerek, kanser belirtilerini "artan yoğun akıntı, hastalığın evresine göre lekelenme şeklinde veya yoğun kanama, kasık ağrısı, idrar veya büyük abdestle ilgili problem" olarak sıraladı.

Serviks kanserinde hastalığın evresine göre kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi gibi tedavi metotları bulunduğunu anlatan Aktürk, bu kanser türünde de ileri evrede ölüm riskinin yüksek olduğunu kaydetti.

Doç. Dr. Aktürk, "Türkiye'yle ilgili 2021 verilerine göre, 43 milyon kadın nüfusunda 100 binde yüzde 4-5 oranında yıllık yeni vaka görülüyor. Dünya genelinde de yılda 600 bin yeni vaka ve 350 bin ölüm oluyor. Türkiye'de de 2021'de 43 milyon kadın nüfusunda 1300 ölüm gerçekleşmiş. Dünyada görülen rakamlara göre oldukça düşük. Çünkü Türkiye'de Ulusal Kanser Tarama Programı çerçevesinde rahim ağzı kanseri taraması üzerinde titizlikle duruluyor ve bunun sonuçları da alınıyor, ölüm oranları düşüyor." ifadelerini kullandı.

Rahim ağzı kanserine yönelik taramaların devlet bünyesindeki kuruluşlarda ücretsiz yaptırılabildiğini belirten Aktürk, kamu hastanelerinin hepsinde smear alındığını, HPV taramalarının da KETEM ile Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) 5 yılda bir düzenli yaptırılabildiğini sözlerine ekledi.

KETEM'lerdeki taramada HPV riski tespit edilenler hastaneye yönlendiriliyor

Ümraniye İlçe Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Dudullu KETEM'de sorumlu hekim olan Dr. Ayşe Keleş ise bu merkezlerde Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında DSÖ'nün önerdiği rahim ağzı, meme ve kolorektal kanserlere yönelik tarama yapıldığını söyledi.

Rahim ağzı kanserine karşı 30-65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir HPV tarama programı uyguladıklarını aktaran Keleş, bu yaş aralığındaki kişilerin taramanın dahil edilmesiyle erken evrede kanser oluşumunun engellendiğini ve bölgesel olarak sağlandığını ifade etti.

Ayşe Keleş, İstanbul'da geçen yılki taramaya katılım ile ilgili, "Rahim ağzı kanseri için İstanbul'daki birinci basamak sağlık tesislerinde yaklaşık 81 bin tarama turu. Erken evredeki ya da hiçbir kimlik olmayan kişilerin daha fazla erişmemiz gerekiyor." dedi.

Merkezde tanı koymadıklarını, bir kişinin riskli olup olmadığını tespit eden Keleş, rahim ağzından çıkan akıntıda HPV pozitiflik durumu saptanırsa ileri tedavi ve için kişiye tedavinin sevkinin sağlandığı aktardı.

Keleş, tarama yaptırmak için KETEM'den randevu almak isteyenlerin Sağlık Bakanlığı'nın internet bölgelerinde kendilerine en yakın merkezin bilgilerine ulaşıp oraya doğrudan başvurabileceklerini, ayrıca telefon ya da "Kanser Randevu Sistemi"nden randevu oluşturabileceklerini kaydetti.