Anayasa Mahkemesi, otizmli çocuğun eğitim yetersizliğini hak ihlali saydı

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yer alan karara göre, E.Ö, lise çağındaki otizmli çocuğunu, 2012 eğitim-öğretim yılında bir okulda otizmli bireyler için açılan sınıfa kaydettirdi.

Eğitime başlanmasından kısa süre sonra sınıf öğretmeninin uzun süreli rapor alması üzerine sınıf kapatılarak, öğrencinin eğitimine bir rehabilitasyon merkezinde devam edildi.

Buradaki eğitimin yetersizliği nedeniyle çocuğun durumunda gerileme yaşandığını, bunun ailede ciddi üzüntüye yol açtığını belirten baba E.Ö, manevi tazminat davası açtı.

Yargılamayı yapan idare mahkemesi, çocuğun, okulun kapalı olduğu dönemde rehabilitasyon merkezinde eğitim gördüğü, başvurucunun bunun için herhangi bir harcama yapmadığı, eğitim giderlerinin Milli Eğitim Bakanlığınca karşılandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verdi.

Danıştay'ın da idare mahkemesinin bu kararını uygun bulmasının ardından E.Ö, hak ihlali iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.

Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan "eğitim hakkının ihlal edildiğine" hükmeden Yüksek Mahkeme, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Samsun 1. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verdi.

"Mahkeme değerlendirme yapmadan davayı reddetti"

AYM'nin kararında, Anayasa'da, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamanın devletin temel amaç ve görevleri arasında sayıldığı anımsatıldı.

Bireylerin yaşam şartlarının iyileştirilmesi ile hak ve özgürlüklere ulaşmaları önündeki her türlü engelin kaldırılmasının devletin anayasal bir ödevi olduğu vurgulanan kararda, başvurucunun çocuğunun bir yılı aşkın bir süre "idareden kaynaklanan bir nedenle kendisi için planlananın dışında rehabilitasyon merkezinde eğitime tabi tutulduğu" hatırlatıldı.

Başvurucunun, okul dışında verilen eğitimin yetersizliğinin çocuğunun durumunda gerilemeye yol açtığından yakındığı aktarılan kararda, açılan davaya bakan mahkemenin ilk olarak okul ile rehabilitasyon merkezi arasında verilen eğitimde nicelik ve nitelik olarak bir fark olup olmadığını tespit etmesi, tespiti halinde de bunun çocuğu olumsuz etkileyip etkilemediğine yönelik değerlendirme yapması gerektiği kaydedildi.

Mahkemece söz konusu hususlara ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadan açılan tazminat davasının reddedildiği, bunun hak ihlali olduğunu belirtilen kararda, "Somut olayda mahkemece başvurucunun manevi tazminat talebi reddedilirken, yeterli bir gerekçenin sunulmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan gerekçeyle eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir" değerlendirmesinde bulunuldu.