WASHINGTON - Küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu’daki dengeleri derinden etkileyen ABD-İran savaşında kritik bir aşamaya gelindi. Diplomatik temasların ardından tarafların savaşın sona erdirilmesi konusunda mutabakata vardığı duyuruldu.Taraflar arasında uzun süredir devam eden görüşmelerin olumlu sonuçlandığı belirtilirken, resmi imza töreninin 19 Haziran’da gerçekleştirilmesi bekleniyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte bölgede tansiyonun düşmesi ve normalleşme sürecinin başlaması öngörülüyor.
Hürmüz Boğazı yeniden açılacak
Mutabakatın en önemli başlıklarından birini dünya enerji ticaretinin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı oluşturuyor. Anlaşma kapsamında bölgede güvenliğin sağlanması ve mayın temizleme çalışmalarının tamamlanmasının ardından boğazın yeniden uluslararası gemi trafiğine açılması planlanıyor.Uzmanlar, boğazın yeniden açılmasının petrol ve doğalgaz sevkiyatını rahatlatacağını, enerji fiyatları üzerindeki baskıyı azaltacağını ve küresel tedarik zincirindeki aksaklıkların hafiflemesine katkı sağlayacağını belirtiyor.Nükleer müzakereler sürecek
Taraflar arasında varılan mutabakat, İran’ın nükleer programına ilişkin nihai bir çözüm içermiyor. Anlaşma çerçevesinde yaptırımlar, uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve nükleer programın geleceği gibi konuların ele alınacağı 60 günlük yeni bir müzakere süreci başlatılacak.İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamındaki yükümlülüklerini yeniden teyit etmesi ve nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü sürdürmesi beklenirken, yaptırımların kaldırılması ve ekonomik normalleşme de müzakerelerin temel başlıkları arasında yer alacak.14 maddelik taslak üzerinde uzlaşı
Taraflar arasında üzerinde uzlaşı sağlandığı belirtilen taslak metinde; tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesi, deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yaptırımların kademeli olarak askıya alınması ve İran’ın mali kaynaklarına erişiminin sağlanması gibi başlıklar yer alıyor.Taslak ayrıca İran’ın ekonomik yeniden yapılanmasına destek verilmesini, nükleer konularda kapsamlı bir nihai anlaşmaya ulaşılması için yeni bir müzakere süreci başlatılmasını ve anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek bir izleme mekanizmasının kurulmasını öngörüyor.Gözler 19 Haziran’da
ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ayrıntılarının önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, enerji piyasalarının istikrara kavuşması ve bölgesel gerilimin azalması açısından anlaşma uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.Resmi imzaların atılması halinde, aylardır süren çatışmaların sona ermesi ve küresel ekonomiyi etkileyen önemli bir krizin geride bırakılması yönünde tarihi bir adım atılmış olacak. 
