Trumpın Ukrayna politikası Cumhuriyetçileri kızdırdı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya karşı tutumunu yumuşatmasına karşı çıkan bazı Cumhuriyetçiler, Ukrayna savaşını yönetme biçimi nedeniyle başkanın siyasi gündemine verdikleri desteği çekebilecekleri uyarısında bulundu.

Nebraska’dan ayrılmaya hazırlanan Cumhuriyetçi Kongre üyesi Don Bacon, Trump’ın Rusya’dan dizel yakıt satın alma anlaşması yapmasını ve Moskova’ya yönelik yaptırımları askıya almasını sert sözlerle eleştirdi. Bacon, Trump’ı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin gibi bir “savaş suçlusuyla” yakınlaşmakla suçladı.

Bacon, pazartesi günü CNN’e yaptığı açıklamada, “Bu gerçekten utanç verici. İlişki içinde olduğum Cumhuriyetçilerin çoğu da buna katlanamıyor. Bence başkanın Kongre’deki siyasi gücü tükendi.” dedi.

Geçen hafta Trump, uzun süredir müttefiki olan ve hayatını kaybeden senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyan yasayla Rusya’ya uygulanan yaptırımlardan feragat etti. Trump’ın yalnızca geçen ay imzaladığı yasa, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden dört yılı aşkın süre sonra Moskova üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı amaçlıyordu.

Ancak Trump, bunun yerine Putin’le Rusya’dan dizel yakıt ithal etmek üzere anlaşmaya vardığını duyurdu. ABD’de yakıt fiyatları, büyük ölçüde Trump’ın İran’la savaşa girme kararının etkisiyle yükseldi. Trump daha önce Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarını da eleştirmişti.

Hafta sonu Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarının sonuçlarını “umursamadığını” ve Avrupa’dan mali destek aldığı için “bu savaşı bitirmek istemediğini, muhtemelen hiçbir zaman da istemediğini” öne sürdü.

Trump pazartesi günü ayrıca Zelenskiy’nin görevden ayrılması gerektiğini ima ederek, “Ukrayna adına müzakere edecek başka birinin zamanı geldi.” dedi.

Zelenskiy ise Bloomberg’e verdiği röportajda Trump’ın Ukrayna’yı Rusya’nın taleplerine boyun eğmeye ikna etmek için adımlar attığına inandığını söyledi. Ukrayna lideri, sosyal medyada yaptığı açıklamada ABD ile ortaklıklarının sürdüğünü de vurguladı.

Lindsey Graham’ın kız kardeşi ve Güney Carolina senatörü Darline Graham da hafta sonu Trump’ın kararına karşı çıktı.

"Putin’e de Rusya’ya da güvenmiyorum.”

Cumartesi günü gazetecilere konuşan Graham, “Şahsen savaşı sona erdirmek ve benzin fiyatlarını düşürmek için Rusya’ya baskı yapılmasını tercih ederdim. Çünkü Putin’e de Rusya’ya da güvenmiyorum.” ifadelerini kullandı.

Louisiana’dan ayrılmaya hazırlanan Cumhuriyetçi senatör Bill Cassidy de Wall Street Journal’da yayımlanan bir başyazıya yanıt olarak sosyal medya platformu X’te, “Ronald Reagan da Lindsey Graham da bundan utanırdı.” diye yazdı.

Eski Cumhuriyetçi senatör ve başkan adayı Mitt Romney ise ABD’nin Ukrayna’yı terk etmesi durumunda özgürlüğü de terk etmiş olacağını belirtti.

Bazı Kongre üyeleri, Ukraynalı yetkililerin geçen hafta ülkenin Starshield’a erişiminin kısıtlandığını açıklamasının ardından Trump yönetiminin Ukrayna’ya desteği konusunda zaten endişelerini dile getiriyordu. Elon Musk’ın şirketi SpaceX tarafından geliştirilen Starshield, Starlink uydu internet sisteminin askerî amaçlarla kullanılan bir versiyonu.

Musk, sosyal medyadaki açıklamasında Ukrayna’nın sisteme erişiminin ABD hükümetinin kontrolünde olduğunu ima etti.

Zelenskiy ayrıca pazar akşamı düzenlenen bir Rus füze saldırısı öncesinde ABD yönetiminin Ukrayna’yı istihbarat konusunda bilgilendirmediğini öne sürdü. Bu, Ukrayna liderinin benzer yöndeki üçüncü suçlaması oldu.

Pensilvanya’dan Cumhuriyetçi Kongre üyesi Brian Fitzpatrick, pazartesi günü MS Now’a yaptığı açıklamada Trump yönetiminin Starshield’daki son kesintiler ve dizel yakıt anlaşması konusunda “yeterli yanıt vermediğini” söyledi.

Fitzpatrick, “Bu kesinlikle kabul edilemez ve böyle devam etmeyecek. Bunun sonuçları olacak. Üstelik mesele yalnızca Starshield değil; dizel yakıt anlaşması, yaptırımların kaldırılması ve bunların tamamı.” dedi.

Fitzpatrick, Kongre üyelerinin yönetimden hesap soracağını ve yanıt almak için bütçe üzerinden cezalandırıcı adımlar atabileceklerini belirtti.

Bacon ise Ukrayna’ya destek verilmesini engelleyen bir tutum sergileyen Trump’ın diğer siyasi önceliklerine destek vermeye istekli olmadığını söyledi. Bunlar arasında zafer takı inşa edilmesi ve Beyaz Saray’a yeni bir balo salonu yapılması da bulunuyor.

Bacon, “Başkanın zafer takı gibi önceliklerini neden destekleyeyim? Açıkçası burada gördüğüm şey, onun teslim olması.” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetçi Kongre üyesi sözlerini şöyle sürdürdü:

“Putin ve Zelenskiy konusunda yaptıklarıyla ülkeyi bu kadar utandırırken, finansman konusunda neden onu memnun etmeye ve uzlaşmaya çalışalım?”