Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin vefatının 752’nci yılı kapsamında İstanbul’da açılan “Mana ve Nakış: Müzehhep Mesneviler Sergisi”, tarihî bir buluşmaya sahne oldu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katılımıyla açılışı yapılan sergi, yüzlerce yıllık el yazması Mesnevî nüshalarını ilk kez geniş kapsamlı şekilde bir araya getirmesiyle dikkat çekti.
Açılışta konuşan Bakan Ersoy, bugüne kadar bu kadar çok sayıda Mesnevî nüshasını içeren bir serginin gerçekleştirilmediğini belirterek, “Bu sergi dünyada bir ilktir. 70 cilt Mesnevî’yi aynı çatı altında buluşturmanın gururunu yaşıyoruz.” ifadelerini kullandı.
İslam kitap sanatlarının 700 yıllık serüveni sergide
İslam medeniyetinin ilim, hikmet ve estetik anlayışını yüzyıllar boyunca birlikte yoğurduğunu dile getiren Bakan Ersoy, Mevlânâ’nın tasavvuf, edebiyat ve düşünce dünyasında evrensel bir yere sahip olduğuna dikkat çekti. Mesnevî’nin farklı toplumlarda yankı bulmuş, İslam düşünce ve tasavvuf tarihinin temel kaynaklarından biri olduğunu söyledi.
Ersoy, sergide yer alan yazma eserlerin her birinin;
kâğıdı,
hattı,
müzehhiplik işçiliği,
vakfiyesi,
ile eşsiz bir değere sahip olduğunu vurguladı.
Mesnevî nüshalarının geçmişteki mücellit, hattat, müzehhip ve müstensihlerin ustalığını yansıttığını ifade eden Ersoy, bu eserlerin aynı zamanda İslam kitap sanatlarının estetik seviyesini gösteren nadide örnekler olduğunu söyledi.
Konya, İstanbul, Şiraz ve Semerkand’dan gelen 70 cilt ilk kez bir arada
Bakan Ersoy, sergi için binlerce Mesnevî arasından özenle seçilen eserlerin Konya, İstanbul, Şiraz ve Semerkand gibi İslam kültürünün önde gelen merkezlerinde hazırlanmış nüshalardan oluştuğunu belirtti. Sergide, 14. yüzyıldan 19. yüzyıla uzanan 70 nadide cilt bir araya getirildi.
“Bu sergi, Mesnevî’yi ve İslam kitap sanatlarının 700 yıllık tarihini aynı salonda görme imkânı sunuyor” diyen Ersoy, bu yönüyle serginin dünyada bir ilk olduğunu yeniden vurguladı.
Ayrıca sergi kataloğunun Türkçe, İngilizce ve Farsça hazırlanarak uluslararası erişime sunulduğunu söyledi.
Uluslararası Yazma Eser Sempozyumu AKM’de yapılacak
Türkiye Yazma Eserler Kurumu’nun 10 Aralık’ta İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde I. Uluslararası Yazma Eser Sempozyumu’nu düzenleyeceğini açıklayan Ersoy, toplantıya 29 ülkeden yaklaşık 200 akademisyen ve uzman katılacağını ifade etti.
Sempozyumda şu başlıklar ele alınacak:
yazma eserlerin korunması ve restorasyonu,
dijitalleştirilmesi,
kataloglanması,
uluslararası erişim,
akademik neşir,
yapay zekâ uygulamaları.
“TÜYEK dünyanın en büyük yazma eser kurumudur”
Türkiye Yazma Eserler Kurumu’nun (TÜYEK) 760 binden fazla yazma ve nadir matbu eseriyle İslam tarihinin en büyük entelektüel hafızasını temsil ettiğini vurgulayan Ersoy, kurumun uzman kadrosu ve dijital arşiviyle dünyada birinci sırada yer aldığını söyledi.
Ersoy’un paylaştığı verilere göre:
464.880 yazma ve nadir matbu eser dijital erişime açılmış durumda.
Portalın görüntülenme sayısı 4 milyon 720 bin.
Kurumun üye sayısı son bir yılda %40 artışla 23 bine yükseldi.
Son 6 ayda Türk ve İslam Eserleri Müzesi, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Hacı Bektaş-ı Velî Dergâhı, Fuat Sezgin ve Trabzon yazma eser koleksiyonları dijitalleştirilerek erişime açıldı.
Yazma eserler tek çatı altında toplanıyor
2025 yılı itibarıyla müzeler, üniversiteler ve belediyelere ait yazma eserlerin Türkiye Yazma Eserler Kurumu’na devredilmeye başlandığını belirten Bakan Ersoy, yıl sonuna kadar 25 bin eserin envantere kazandırılacağını söyledi.
TÜYEK’in bugüne kadar 343 cilt eser yayımladığını ve kültür-sanat faaliyetlerinin Türkiye genelinde yıl boyunca sürdüğünü belirtti. Bu yıl açılan sergi ise kurumun 41’inci sergisi oldu.
Kitap şifahanesinde 4 binden fazla eser restore edildi
Rami Kütüphanesi bünyesindeki kitap şifahanesinin dünyanın en büyük yazma eser restorasyon laboratuvarı olduğunu hatırlatan Ersoy, bugüne kadar 4.446 eserin restore edildiğini açıkladı.
Ayrıca:
40 bin eserin durum tespiti,
7 bin eserin düşük sıcaklık işlemi,
28 bin eserin temizliği,
205 eserin bilimsel analizleri tamamlandı.
Yurt dışından gelen uzmanlara da eğitim verildi.
Açılışın ardından Bakan Mehmet Nuri Ersoy ve beraberindeki heyet, “Mana ve Nakış: Müzehhep Mesneviler Sergisi”ni gezerek eserleri inceledi.
