Serbest Bölgelerde 10 Ayda 23,7 Milyar Dolarlık Ticaret Yapıldı
Ocak–Ekim döneminde serbest bölgelerin ticaret hacmi 23,7 milyar dolara ulaşırken, bunun yaklaşık yarısını ihracat oluşturdu. Sektörel hareketlilik teknoloji, yazılım, gemi inşası ve medikal alanda yoğunlaştı.
Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye genelinde faaliyet gösteren 19 serbest bölge, 2024 yılı ocak–ekim döneminde 23 milyar 699 milyon dolarlık ticaret hacmine ulaştı. Yılın 10 ayında bölgelerden yurt dışına yapılan satışlar 10 milyar 390 milyon dolara çıkarak ticaret hacminin yaklaşık yarısını oluşturdu.
Serbest bölgeler, vergi avantajları, uygun altyapı maliyetleri, kar transferi imkânı, geniş pazar erişimi ve yatırım teşvikleriyle hem yerli hem yabancı yatırımcılar için cazip merkez olmayı sürdürüyor. Ekim ayı itibarıyla bu bölgelerde istihdam 93 bin 406 kişiye ulaştı.
İhracat ve Ticaret Dengesi
Ocak–ekim döneminde serbest bölgelerde gerçekleşen ticaretin detayları şöyle oldu:
Yurt içinden bölgelere satış: 2 milyar 688 milyon dolar
Bölgelerden yurt içine satış: 3 milyar 338 milyon dolar
Yurt dışından bölgelere ticaret: 7 milyar 282 milyon dolar
Bölgelerden yurt dışına ticaret (ihracat): 10 milyar 390 milyon dolar
Bu veriler doğrultusunda serbest bölgelerin 23,7 milyar dolarlık toplam hareketliliğinin yaklaşık yarısını ihracatın oluşturduğu kayda geçti.
Öne Çıkan Sektörler: Teknoloji ve Üretim Odakta
Serbest bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerin büyük bölümü teknoloji ve üretim odaklı sektörlerde faaliyet yürütüyor. En yoğun hareketlilik yaşanan alanlar arasında:
Yazılım
Yat ve gemi inşası
Gemi tamir ve bakım
Medikal ekipmanlar
Otomotiv
Hazır giyim ve deri
AR-GE faaliyetleri
yer aldı.
“Yıl Sonunda 28 Milyar Dolara Ulaşmasını Bekliyoruz”
TOBB Türkiye Serbest Bölgeler Meclisi Başkanı Edvar Mum, serbest bölgelerde 10 ayda 23,7 milyar dolarlık ticaret yapıldığını hatırlatarak yıl sonu beklentisini şöyle açıkladı:
“Serbest bölgelerde ticaret hacminin yıl sonunda 28 milyar dolara ulaşmasını bekliyoruz. Geçen yılki rakamlarla kıyasladığımızda benzer seviyelerde gidiyoruz.”
Mum, serbest bölgelerdeki teknolojik üretim oranlarının yükseldiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
“İhracatın yaklaşık yüzde 56’sı orta-yüksek ve yüksek teknoloji ürünlerinden oluşuyor. Bu oran geçmişte yüzde 50’nin altındaydı. Ürün niteliği arttıkça ticaret hacmi de güçleniyor.”
“Rekabet Kuvvetli, Mevzuatın Destekleyici Olması Şart”
Serbest bölgelerde yaklaşık 2 bin 100 şirketin faaliyet gösterdiğini, yan hizmetlerle birlikte istihdamın 98 bine ulaştığını belirten Mum, rekabetin küresel düzeyde arttığını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:
“Dünyada 130’dan fazla ülkede 3 binden fazla serbest bölge bulunuyor. Her ülke bu yatırımlardan pay almaya çalışıyor. Türkiye’nin bu rekabette güçlü bir yer edinebilmesi için serbest bölgelerde uygulanan mevzuatın daha teşvik edici şekilde geliştirilmesi önemli. Bu konuda devlet desteğine ihtiyaç duyuyoruz.”