Petrol fiyatları neden rekora koşuyor? Enflasyon'da ciddi yükseliş bekleniyor mu? Küresel gıda güvenliği tehlikede mi?

ABD Temsilciler Meclisi'nin Rusya'dan petrol ithal edilmesine yasak getirilmesine yönelik attığı adımlar sonrasında küresel piyasada petrol 140 dolara dayandı. 2008'den bu yana en yüksek seviyeye çıkan petrol fiyatlarının, yüzde 7 ile dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan Rusya'ya getirilecek yeni ambargo sonrasında daha da artması ve 185 dolar seviyelerine yükselmesi öngörülüyor.

ABD Temsilciler Meclisinin, Rusya- Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya'ya petrol ve enerji yaptırımlarını da kapsayan bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığı açıklamasının ardından petrol fiyatları 14 yılın zirvesine yükselerek 140 dolara dayandı.

Planlanan ambargolar sonrasında günde yaklaşık 7 milyon varil ile dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı konumunda bulunan Rusya’da petrol fiyatlarının daha da artması öngörülüyor.

NTV'de yer alan haber'de küresel arzın yüzde 7’sine sahip Rusya’ya uygulanacak yasağın ‘emsalsiz’ olacağını dile uzmanlar olası sonuçları sıraladı:
 

Rusya’nın Ukrayna’ya yaptığı saldırının ardından batılı hükümetler ülkeye birçok yaptırım uygularken, Rusya’nın enerji sektörüne doğrudan yaptırım uygulamayarak olası risklerden kaçındı.

Dünyanın en büyük bankalarından JP Morgan ise Rusya'nın petrol ihracatındaki aksamanın uzun sürmesi durumunda 2022’nin sonunda petrolün varil fiyatının 185 dolara dayanabileceğini açıkladı.
 

Petrol fiyatı en son 2014'te 100 doların üzerine çıkmış ve Pazartesi günü ulaşılan seviyeler ise Temmuz 2008'de 147 doları aşan zirveye çok yaklaşmıştı.

Emtia analisti Giovanni Staunovo ise, "Emtia arzında yaygın bir kesintiye neden olan uzun süreli bir savaş, Brent'in varil başına 150 doların üzerine çıkmasına neden olabilir" diye konuştu.

Enerji maliyetlerinin en yüksek seviyeye çıkması enflasyonu yüzde 7'nin üzerine çıkaracak

Rusya’nın Ukrayna’ya açtığı savaşın ekonomik yansımalarından bir diğeri de enflasyona yaptığı ve yapacağı etki oldu.

Doğal gaz fiyatlarının tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşmasıyla, yükselen enerji maliyetlerinin önümüzdeki aylarda Atlantik'in her iki yakasında enflasyonu yüzde 7'nin üzerine çıkarması ve hane halkının satın alma gücünü derinden etkilemesi bekleniyor.
 

Genel bir kural olarak, petrol fiyatlarındaki euro cinsinden her yüzde 10'luk artış, Euro bölgesi enflasyonunu 0,1 ila 0,2 puan artırıyor.

1 Ocak'tan bu yana, Brent ham petrol, euro cinsinden yaklaşık yüzde 80 artarken, ABD'de petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış enflasyonu 0,2 puan yükseltiyor.
 

Rusya, önemli bir petrol ve gaz tedarikçisi olmasının yanı sıra, dünyanın en büyük tahıl ve gübre ihracatçısı ve en büyük paladyum, nikel, kömür ve çelik üreticisidir.

Küresel gıda güvenliği tehlikede mi?

Uzmanlar ise, Rusya’ya uygulanan ve uygulanması planlanan ambargolar ile ülkenin  ekonomisini ticaret sisteminden dışlama teklifinin, çok çeşitli endüstrileri etkileyeceğini ve küresel gıda güvenliği korkularını artıracağını vurgulandı.

Rusya’nın petrol ihracatının yasaklanmasının corona virüs pandemisinden kaynaklanan küresel toparlanmayı daha da yavaşlatacağı ön görülüyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından yapılan ön hesaplamalar, savaşın bu yıl temel senaryoda euro bölgesi büyümesini 0,3 ila 0,4 puan ve ciddi bir şok durumunda 1 puan azaltabileceğini gösteriyor.
 

Uzmanlar ise, önümüzdeki aylarda, yüksek bir stagflasyon riski veya yüksek enflasyonla birlikte çok az ila minimum büyüme riskinin olduğunu söylüyor.

Bununla birlikte, emtia fiyatları bir düşüş gösterse bile, euro bölgesi büyümesinin güçlü kalmasının muhtemelen olduğu vurgulanırken, ABD'de FED, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın büyümeyi 0,1 puan azalttığını tahmin ediyor.

JP Morgan ise, Rusya’nın karşılaştığı ve karşılaşması muhtemelen yaptırımların ardından ekonomisinin yüzde 12,5 daralnmasını ön gördüğünü söyledi.