Konya Ovası'nda tehlike büyüyor: AFAD'ın son verileri ortaya çıktı
Konya, Karaman ve Aksaray'da kayıt altına alınan obruk sayısı 739'a yükseldi.
Konya Kapalı Havzası'nda obrukların kayıt altına alınmasına yönelik çalışmalar sürüyor. AFAD tarafından yürütülen Obruk Duyarlılık Haritası projesi kapsamında Konya, Karaman ve Aksaray'daki obruk sayısı 739 olarak kayıtlara geçti.
Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, AFAD verilerine göre obrukların 702'sinin Konya'da, 29'unun Karaman'da ve 8'inin Aksaray'da bulunduğunu açıkladı.
Arslan, Konya'daki 702 obruğun 380'inin kuyu tipi obruk sınıfında olduğunu ve bunların hemen hemen tamamının son 30-35 yılda oluştuğunu belirtti.
Konya'da 2020'den bu yana 126 obruk oluştu
Konya AFAD İl Müdürlüğü bünyesinde 2020 yılında başlatılan proje kapsamında yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi ve uydu görüntülerinden yararlanılarak bölgedeki obruk envanteri güncelleniyor.
Daha önceki yıllarda Konya'da 576 obruk kayıt altına alınırken, projenin başlangıcından bugüne kadar kentte 126 obruk daha oluştu.
Konya'da yıllara göre oluşan obruk sayıları şöyle kaydedildi: 2020'de 28, 2021'de 28, 2022'de 14, 2023'te 12, 2024'te 32, 2025'te 10 ve bu yıl 2.
Uydu görüntüleriyle daha önce oluşan obruklar tespit edildi
Obruk Duyarlılık Haritası kapsamında yalnızca yeni oluşan obruklar değil, geçmiş yıllarda meydana gelmesine rağmen kayıtlara girmeyen obruklar da belirleniyor.
Uydu teknolojilerinden elde edilen görüntülerin analiz edilmesiyle tespit edilen bu obruklar envantere dahil ediliyor.
Şükrü Arslan, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"AFAD verilerine göre, Konya Kapalı Havzası'nda 739 obruk bulunmaktadır. Obrukların 702'si Konya'da, 29'u Karaman'da, 8'i de Aksaray'da. Konya'da bulunan 702 obruğun 380'i kuyu tipi obruk sınıfına girmektedir. Bu obrukların da hemen hemen hepsi son 30-35 yılda oluşmuş obruklardır. Envanter güncelleme çalışmaları kapsamında teknoloji de kullanılarak daha önceden oluşmuş obruklar tespit edildi. Yani bu obruklar aslında bundan yıllarca öncesinde oluşmuş."
Yer altı suyunun bilinçsiz kullanımına dikkat çekildi
Arslan, Konya Kapalı Havzası'nda yer altı suyunun bilinçsiz kullanımının obruk oluşumlarını hızlandırdığını söyledi.
Konya Ovası'nda iklim değişikliği, kuraklık ve kontrolsüz yer altı suyu kullanımı, obruk oluşumunda etkili faktörler arasında gösteriliyor.
Arslan, AFAD koordinasyonunda yürütülen envanter ve duyarlılık haritalama çalışmalarının önlem alınması ve afet riskinin azaltılması açısından önem taşıdığını vurguladı.
Yapay zeka destekli haritalar risk yönetiminde kullanılıyor
Projede obruk oluşumuna etki eden ana ve tali faktörler analiz edilerek yapay zeka destekli haritalama yöntemleriyle duyarlılık haritaları hazırlanıyor.
Bu haritaların erken önlem ve risk yönetimi açısından önem taşıdığı belirtilirken, obruklar saha taramalarının yanı sıra uydu görüntülerinin analiz edilmesiyle de tespit ediliyor.
Yaklaşık 50 ana kaya obruğu tespit edildi
Konya Kapalı Havzası'nda yakın dönemde meydana gelen obrukların yanı sıra yüzlerce yıl önce oluşmuş ana kaya çökme obrukları da bulunuyor.
Şükrü Arslan, bölgede yaklaşık 50 ana kaya obruğunun tespit edildiğini açıkladı.
Son yıllarda yeni oluşan obruk sayısında azalma gözlendiğini de belirten Arslan, geçmişte yılda ortalama 20 civarında obruk oluşurken bu sayının bugün 10'lu rakamlara gerilediğini ifade etti.