İsrail sandık başında: Netanyahu için kritik seçim

İsrail'de 120 milletvekilini belirlemek için oy verme işlemi başladı. The Economist, Netanyahu'nun yenilgi ihtimaline dikkat çekerken anketler yakın bir yarışa işaret ediyor.

İsrail’de seçmenler, Meclisin 26. döneminde görev yapacak milletvekillerini belirlemek üzere sandık başına gidiyor. Yerel saatle 07.00’de başlayan oy verme işlemi, Türkiye saatiyle 23.00’te sona erecek.

7 Ekim 2023 saldırılarının ardından yapılan ilk genel seçimde, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun iktidarını sürdürüp sürdüremeyeceği de belirleyici gündem başlıkları arasında yer alıyor. Gazze, Lübnan ve İran’daki savaşların ardından gerçekleştirilen seçimde anketler, taraflardan herhangi birinin hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa kolayca ulaşamayacağını gösteriyor.

The Economist’ten Netanyahu değerlendirmesi

İngiltere merkezli The Economist, seçim öncesindeki değerlendirmesinde anketlerin Netanyahu’nun yenilgisine işaret ettiğini belirtti. Dergi, başbakanın görevde kalacağı sürenin kısalması ihtimalinin İran’a yönelik yeni bir saldırı kararı almasını teşvik edebileceği yorumunu yaptı.

Analizini duyurduğu paylaşımda Netanyahu’nun seçimi kaybetse bile İran’a yeni saldırılar düzenlemeye hazırlandığını ileri süren dergi, yenilgi ihtimalinin bu hesapları etkiliyor olabileceğini savundu. Bu değerlendirme, açıklanmış bir saldırı kararından ziyade derginin Netanyahu’nun olası siyasi ve askeri adımlarına ilişkin analizine dayanıyor.

7,3 milyon seçmen, 120 sandalye

İsrail Merkez Seçim Komitesinin verilerine göre, 7,3 milyondan fazla seçmenin oy kullanma hakkı bulunuyor. Ülke genelinde 12 bin 18 oy verme noktası oluşturuldu.

Seçmenler, başbakan adayları yerine parti listelerine oy veriyor. Partilerin 120 sandalyeli Meclise girebilmesi için geçerli oyların yüzde 3,25’ini alması gerekiyor. Seçim barajına yakın partilerin alacağı oylar, sandalye dağılımını ve hükümet kurma ihtimallerini doğrudan etkileyebilecek.

Anketlerde çoğunluk belirsizliği

Netanyahu’nun Likud Partisinin karşısındaki başlıca rakip, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki merkez çizgideki Yaşar Partisi.

Seçim öncesinde yayımlanan son araştırmalarda Yaşar, Likud’un önünde görünse de bu tablo hükümet değişikliğini tek başına garanti etmiyor. Araştırmalar, hem Netanyahu’nun müttefiklerinin hem de karşısındaki partilerin hükümet kurmak için gereken 61 sandalyenin altında kalabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle küçük partilerin performansı ve seçim sonrasındaki ittifaklar önem taşıyor.

Kampanyanın merkezinde güvenlik ve askerlik var

Seçim kampanyasında 7 Ekim’deki güvenlik zafiyetleri, savaşların yönetimi ve ultra-Ortodoks erkeklerin askerlikten muafiyeti öne çıktı.

Netanyahu, güvenlik politikalarını savunurken Eisenkot, 7 Ekim saldırılarına ilişkin bağımsız soruşturma yürütülmesini ve askerlik muafiyetlerinin kaldırılmasını vaat ediyor.

Hükümetin kurulması haftalar sürebilir

Sandıkların kapanmasının ardından çıkış anketleri yayımlanacak. Ancak Mecliste oluşacak sandalye dağılımının netleşmesi, yeni başbakanın aynı gece belli olacağı anlamına gelmiyor.

Cumhurbaşkanı İzhak Herzog, parti temsilcileriyle görüşerek hükümeti kurma görevini çoğunluk sağlayabileceğini değerlendirdiği adaya verecek. Koalisyon görüşmelerinin sonuçsuz kalması halinde yeniden seçim gündeme gelebilecek. Böyle bir durumda Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak görevini sürdürebilecek.