Gaz piyasalarında grev tedirginliği: Avrupa'da gaz fiyatları yükseldi
Avustralya'daki bazı LNG tesislerinde çalışanların gelecek hafta greve gitmek için harekete geçmesinin ardından bu tesislerde üretimin aksayacağına yönelik endişeler, arz sıkışıklığı yaşanan gaz piyasalarında tedirginlik yarattı ve Avrupa gaz fiyatlarında keskin yükselişe yol açtı.
COVID-19 salgını sonrası ekonomilerin toparlanmaya başlamasıyla ortaya çıkan arz-talep dengesizliği, Rusya'nın Ukrayna'da başlattığı savaşın gaz arzına etkileriyle enerji krizine dönüştü ve Avrupa, enerji krizinden en fazla etkilenen bölge oldu.
Krizin yaklaşık iki yıl hakim olduğu gaz piyasaları, Avrupa'da gaz depolarındaki yüksek doluluk oranları ve talepteki düşüşle henüz dengelenmeye girmişken, bu hafta Avustralya'daki Chevron and Woodside Energy Group şirketlerine ait büyük LNG tesislerinde çalışanların greve gitmek üzere fikir birliğine varması Avrupa gaz fiyatlarında hızlı yükseliş görüldü.
Son bir aydır megavatsaat başına 30 euro bandında seyreden Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de fiyatlar, grev haberlerinin çıkmasının hemen ardından 9 Ağustos'ta bir önceki kapanışa göre yüzde 30 yükselerek 39,8 euroya çıktı. Böylece, gaz fiyatları neredeyse son iki ayın en yüksek seviyesini gördü.
Fiyatlar, 10 Ağustos'ta gün içinde megavatsaat başına 42 euro aşmasının ardından günü 37 eurodan kapattı. Bugün, fiyatlar megavatsaat başına 37 euro seviyesinden açılış yaptı.
Avustralya'nın Avrupa'ya doğrudan LNG tedariki kısıtlı olmasına rağmen, savaşın ardından kıtaya Rus gazı arzının büyük ölçüde azalmış olması Avrupa'nın LNG ithalat bağımlılığını artırdı. Bu nedenle, küresel LNG piyasalarında oluşan arz endişeleri, Avrupa'daki gaz fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Merkezi'nden alınan verilere göre, grev riski bulunan Gorgon, Wheatstone ve North West Shelf projeleri 40,8 milyon tonla Avustralya'nın toplam LNG ihracat kapasitesinin yarısını, küresel LNG ticaret hacminin ise yüzde 10'unu oluşturuyor.
Son 12 ayda, söz konusu tesislerden LNG ihracatının yüzde 44'ü Japonya, yüzde 22'si Çin, yüzde 13'ü Tayvan, yüzde 12'si Güney Kore ve kalan kısmı Tayland, Singapur, Hindistan olmak üzere diğer ülkelere yapıldı.
Uluslararası Gaz Birliği (IGU) Sözcüsü Tatiana Khanberg, yaptığı açıklamada, LNG piyasasındaki arz sıkışıklığının hiçbir aksamayı kaldıramayacak şekilde olduğunu ifade etti.
Herhangi bir nedenle yaşanabilecek en ufak tedarik düşüşünün bile piyasada büyük dalgalanmalara yol açabileceğini ifade eden Khanberg, "Dünya Kovid-19'un ardından 2021'den itibaren bir enerji krizinde ve bu kriz Rusya'dan boru hatlarıyla Avrupa'ya gaz tedarikindeki yapısal azalmayla zirveye ulaştı. Bu yapısal boşluk piyasaya yeni tedarik sağlanana, 2026 veya 2027'ye kadar, devam edecek." dedi.