Facebook 20 yaşında
Dünyanın en çok kullanılan sosyal ağları arasında yer alan Facebook, veri güvenliği ve rekabet ihlali tartışmalarıyla yıpransa da
Mark Zuckerberg ve 3 arkadaşının 4 Şubat 2004'te Harvard Üniversitesi'ndeki yurtta kurduğu Facebook, dünya genelinde en çok kullanılan sosyal platform olmaya devam ediyor.
Şirket, WhatsApp ile Instagram gibi popüler uygulamalar da bünyesine katarak yıllar içinde hızla büyüdü.
İmaj değişimine giderek 2021'de yolu "Meta" ismiyle devam etme kararı alan şirket, yıllar içinde yaşanan skandalların, veri güvenliğinin, rekabet kesintilerinin ve sansürle ilgili krizlerin gölgesinde kesilmesi sürüyor.
Şirket, özellikle genç kullanıcılarını kaybetmeye başlamasının ardından metaverse vizyonunu ortaya koydu.
Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin, Dustin Moskovitz ve Chris Hughes'un ilk olarak sadece Harvard Üniversitesi'nde kurulduğu Facebook, herkesin üye olabileceği formata gelmesiyle 2006'dan itibaren ticari faaliyet artışı yaşadı.
Bu artıştan itibaren sitenin kullanıcı sayıları hızla artarken, şirket sıra sosyal ağ platformunun yanı sıra "Facebook Messenger", "Facebook Watch", "Facebook Portal ve "Facebook Marketplace" gibi başka ürünler ve hizmetler sunmaya başladı.
Facebook, 2012'de halka arz edilirken, tarihin bu yana birçok şirketin bünyesine kattı. Bu şirketler arasında en öne çıkan alımlar ise Instagram ve WhatsApp oldu. Şirket her gün en az 3 milyar kişinin sürekli ürünlerinden birini kullandığını açıkladı.
Facebook, 2012'de fotoğraf ve video paylaşma uygulaması olan Instagram'ı 1 milyar karşılığında satın alırken, 2014'te anlık mesajlaşma uygulaması WhatsApp için 19 milyar dolar ödedi.
Veri büyümesi nedeniyle 2019'da 5 milyar birim para cezası
Facebook, halka arzının ardından geçen 10 yılı aşkın sürede birçok skandal ve eleştiriyle karşı karşıya kaldı.
Merkezi Londra'da bulunan Cambridge Analytica adlı veri analiz firmasının, 87 milyon Facebook kullanıcısının hesaplarından izinsiz topladığı kişisel verileri, ABD'de Kasım 2016'da başkanlık seçimleri ile İngiltere'de Haziran 2016'daki Avrupa Birliği (AB) referandumunu etkilemek için günlük hesaplamalar , küresel çapta krize yol açtı.
ABD Federal Ticaret Komisyonu da (FTC) 2019'da Facebook'u, veri merkezi koşullarında 5 milyar rekor para cezasına çarptırdı.
Rekabetlere yönelik tartışmaların odağında olan Facebook hakkında, ABD ve AB'de "tekelcilik" soruşturmaları açıldı. ABD'de 2019'da New York Başsavcılığı liderliğinde 8 eyalette, Facebook hakkında tekelcilik soruşturması başlatılırken, 2020'de 46 eyalette ve ABD Federal Ticaret Komisyonu, "tekelcilik ve rekabeti imkansız hale getirmekle" suçlanan şirkete iki dava açıldı.
AB de 2021'de ürün alışveriş hizmeti Facebook Marketplace'e ve seri ilanlarına yönelik rekabet soruşturmasının başlatıldığını duyurdu.
Facebook muhbiri olarak 2021'de ortaya çıkan şirket eski çalışan Frances Haugen ise sosyal medya devinin kamu ile şirket karları arasında bir çatışma olduğunda kendilerinden ayrılmasını iddia etti.
Metaverse vizyonunu 2021'de ortaya koydu
Yaşanan skandalların ardından özellikle genç kullanıcılarını kaybetmeye başlayan Facebook, 2021'de metaverse vizyonunu ortaya çıkardı.
Metaverse alanında peşşediği atılımlarla dikkati çeken şirket, mini de "Meta" olarak değiştirildi.
Meta Üst Yöneticisi (CEO) Zuckerberg, gelecek 5 yıl içinde bir sosyal medya firmasının çıkararak bir metaverse dönüştürmeyi hedeflediğini açıkladı. Böylece metaverse ile aynı fiziksel alanda olmayan insanların oluşturabileceği ve keşfedebileceği bir dizi sanal alan sunma planına yönelik çalışmayı hızlandırdı.