Dinamik denetim modeli başlıyor; Dinamik denetim modeli nedir? Nasıl uygulanacak?

İçişleri Bakanlığı, 81 il valiliğine korona virüsle mücadelede yeni süreci anlatan 14 maddelik bir genelge gönderdi. Genelgede kontrollü normalleşme döneminde dinamik denetim modeline geçileceği bildirilirken, yarın yapılacak ilk denetimlerde 260 bin personel görev alacak.

İçişleri Bakanlığı, 81 il valiliğine “Dinamik Denetim Süreci” konulu genelge bir gönderdi. Genelgede kontrollü normalleşme dönemi olarak tanımlanan bu sürece dair temel usul ve esasların Sağlık Bakanlığı ve Koronavirüs Bilim Kurulunun tavsiyeleri göz önünde bulundurularak 1 Mart günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanan Kabine'de belirlendiği hatırlatıldı. Bu doğrultuda Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kriterlere göre illeinr 4 ayrı risk grubuna (düşük, orta, yüksek, çok yüksek) ayrılarak salgınla mücadeledeki tedbir seviyelerinin risk gruplarına göre belirlendiği ifade edildi. Risk grubuna göre il bazında tedbirlerin uygulanacağı kontrollü normalleşme döneminin sürdürülebilirliği ve bir an evvel tam anlamıyla normalleşmenin sağlanması için temizlik, maske, mesafe prensiplerinin yanı sıra hayatın her alanını kapsayacak şekilde belirlenen kurallara toplumun tüm kesimlerince uyulmasının önemi kadar denetim faaliyetlerinin etkinliği ve sürekliliğinin büyük bir etken olarak görüldüğü vurgulandı.

Genelgeye göre yeni süreçte kolluk kuvvetleri vasıtasıyla yürütülen denetim faaliyetlerinde kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler ve meslek odalarının desteği sağlanacak. Vali ve kaymakamlarca her bir il/ilçe müdürünün başkanlığında kolluk ve diğer kamu personelinden oluşan genel denetim ekipleri oluşturulacak, bu ekiplerin düzenli olarak her gün sahada denetim yapması sağlanacak. İl/İlçe salgın denetim merkezleri bünyesinde bulunan İşyeri Denetim Ekipleri ve Mahalle Denetim Ekiplerine, belediye/il özel idaresi, meslek odaları, iş güvenliği uzmanlığı sertifikasına sahip kamu personeli ile Tarım ve Orman Bakanlığı gıda denetmenlerinden oluşturulan yeni ekipler dahil edilecek. İl ve ilçelerde bulunan meslek odaları veya bunlara bağlı alt odalar üyelerinden yeteri kadar denetim ekibi oluşturulacak, bu ekipler haftada en az bir kez il/ilçe sınırları içerisindeki üyelerinin iş yerlerini denetleyecek.
Valiler ve kaymakamlarca mahalli idare birimleri, ilgili meslek odaları başkanları ve sivil toplum kuruluşları, organize sanayi bölgesi yetkilileri/temsilcileri ile toplantı yapılarak, kontrollü normalleşme döneminde sürece verecekleri katkının önemi anlatılacak. Valilerce illerinde salgının seyrini etkileyen (olumlu-olumsuz) her türlü faktör analiz edilecek ve bu faktörlere yönelik alınması gereken tedbirler ile yürütülen faaliyetlerin yer alacağı İl Salgın Risk Azaltma Planı (SARAP) ivedilikle hazırlanarak, İl Pandemi ve Hıfzıssıhha Kurulları ile paylaşılacak. Kontrollü normalleşme sürecinin kuralları yeni anons metni ile kolluk/zabıta araçlarının sesli duyuru sistemleri ile radyolardan sık sık vatandaşlara hatırlatılacak.
İl/İlçe Salgın Denetim Merkezleri bünyesinde bulunan işyeri denetim ekipleri ve mahalle denetim ekiplerine belediye/İl Özel İdaresi, meslek odaları, iş güvenliği uzmanlığı sertifikasına sahip kamu personeli ile Tarım ve Orman Bakanlığı gıda denetmenlerinden oluşturulan yeni denetim ekipleri dahil edilecek ve dinamik denetim modeli uygulanacak.

İSDEM raporu uygulanacak

Her bir belediyede bulunan zabıta personelinden (her bir ekip asgari üç zabıta personelinden) oluşacak şekilde yeteri kadar denetim ekibi oluşturularak, “Belediye Denetim Ekibi” olarak İSDEM bünyesine dahil edilecek. Aynı zamanda İl Özel İdareleri personelinden (her bir ekip asgari üç personelden) oluşacak şekilde ve her bir ilçeye asgari bir ekip düşecek şekilde ekipler oluşturularak, “İl Özel İdaresi Denetim Ekibi” olarak İSDEM bünyesine dahil edilecek. Belediye zabıtası ve İl Özel İdaresi personelinden oluşturulan ekipler sorumluluk sahasında bulunan bütün işyerlerini haftalık olarak denetleyecek ve İSDEM'e raporlayacak.
Ekipler salgınla mücadele tedbirlerine uyumun temin edilmesi için bilinçlendirme faaliyetleri  Meslek odaları denetim ekipleri hafta en az bir kez il/ilçe sınırları içerisindeki üyelerinin işyerlerini denetleyerek gerekli rehberlik faaliyetlerini yürütecek ve aykırı tedbirlerde oda mevzuatı çerçevesinde işlem tesis ederek yapılan denetimleri İSDEM'e haftalık olarak raporlayacak.

İhbar hattı kurulacak

Dinamik denetim sürecinde kolluk birimleri ve denetim ekipleri, denetimlerde rehberlik edici faaliyette bulunacak, vatandaşlar ve iş yerleri önce kurallara uymaya davet edilecek, aykırılıklarda ısrar ve tekerrür edici tutum ve davranışlarla karşılaşılması halinde faaliyetten geçici men edilmesi dahil gerekli idari işlem tesis edilecek. Dinamik denetim faaliyetlerine vatandaşların etkin katılımını sağlamak için Sağlık Bakanlığı Hayat Eve Sığar (HES) uygulamasındaki ihbar hattının bilinirliği arttırılacak, ihbarlar bu hat üzerinden yapılacak. Yeni süreçte kent güvenlik yönetim sistemleri ve kameralardan elde edilen görüntülerden yararlanılarak, kamera kayıtlarında tedbirlere aykırı uygulamaların tespit edilmesi durumunda da yaptırım uygulanabilecek.
 

Yeni süreç yarın başlıyor

Genelgede 4 Mart Perşembe gününden itibaren başlayan süreçte;

“Denetim faaliyetlerine tüm kamu kurum ve kuruluşlarının, yerel yönetimlerin ve meslek odalarının azami seviyede destek (personel, araç, malzeme vb.) vermesi sağlanacak. Bu denetimlerde teknolojik imkânlardan üst düzeyde istifade etmek suretiyle denetimlerin etkinliği ve kapasitesi artırılacak. Vali ve kaymakamlarca, her bir il/ilçe müdürünün (milli eğitim müdürü, tarım ve orman müdürü, gençlik ve spor müdürü,defterdar/malmüdürü vb.) başkanlığında kolluk ve diğer kamu personelinden oluşan genel denetim ekipleri teşekkül ettirilecek. Bu ekiplerin vali, vali yardımcısı, kaymakamlar ve il/ilçe müdürlerinin başkanlığında düzenli olarak her gün sahada denetim yapması sağlanacak.”

“Gıda üretim gıda üretim ve satış yerleri için gıda denetmenleri oluşturulacak”

Tarım ve Orman Bakanlığının il ve ilçe teşkilatlarında görev yapan gıda denetmenlerinden ekipler oluşturularak, bu ekipler aracılığıyla il/ilçedeki gıda üretim ve satış yerleri salgınla mücadele tedbirlerine uyum yönünden denetlenecek, tespit edilen hususlara ilişkin olarak mevzuatında öngörülen yaptırımlar uygulanacak ve salgınla mücadele tedbirlerine aykırı uygulamaların tespiti halinde 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereğince yaptırım uygulanması için mülki idare amirine bildirimde bulunulacak.

“Denetimlerde kent güvenlik yönetim sistemleri kameraları kullanılacak”

Dinamik denetim faaliyetlerinde kent güvenlik yönetim sistemleri ve kameralardan elde edilen görüntü kayıtlarından azami şekilde istifade edilecek, kamera kayıtları incelenerek tedbirlere aykırı uygulamaların görüntülerden tespit edilmesi durumunda da yaptırım uygulanabilecek. Dinamik denetim faaliyetlerine vatandaşların etkin katımının sağlanması amacıyla Sağlık Bakanlığı Hayat Eve Sığar (HES) uygulamasındaki ihbar hattının bilinirliği noktasında gerekli farkındalık çalışmalarına ağırlık verilecek ve vatandaşların ihbarları üzerine yapılan denetim sayılarının toplam denetimler içindeki payının artırılması sağlanacak. Hayat Eve Sığar (HES) uygulaması ile İl/İlçe Salgın Denetim Merkezi (İSDEM) yazılımı entegrasyonu sayesinde anlık olarak denetim ekiplerine ulaşan ihbarların yerinde kontrolü vakit kaybetmeksizin yapılacak.

Çok yüksek risk grubu dışındaki illerde yüzde 50 kapasite sınırlamasına uygun şekilde müşteri kabulüne izin verilen yeme-içme yerleri, kafe, kahvehane, kıraathane, çay bahçesi, dernek lokalleri, bilardo salonu, internet kafe vb. işyerleri ile nikah/düğün salonlarının, mevcut yerleşimin oturma düzeni planına uygun olup olmadığı, masalar arası mesafe şartlarına ve kapasite sınırlamasına uyulup uyulmadığı hususları başta olmak üzere bu işyerlerinin belirlenen kurallar çerçevesinde faaliyet gösterip göstermediğinin haftada en az bir kez olacak şekilde denetlenmesi sağlanacak. Çok yüksek risk grubu dışındaki illerimizde kişi başına ayrılacak asgari metrekare şartı ve sınırlandırılmış katılımcı sayısı (azami 300 kişi) ile sivil toplum kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları ile birlikler ve kooperatifler tarafından düzenlenecek genel kurul dahil kişilerin bir araya gelmesine neden olan her türlü etkinliklerinde; belirlenen kurallar ile kısıtlamalara uygunluğun denetlenmesi için mümkün olduğunca en az bir kamu personelinin görevlendirilmesi sağlanacak ve kurallara uyulmadığı tespit edilen etkinliklerle ilgili tutanak tanzim edilerek idari yaptırım uygulanması için gerekli bildirimde bulunulacak. Konaklama tesislerine dair daha önceki genelgeler ile ağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde belirlenen kuralların sıkı sıkıya takibi sağlanacak, müzik (canlı müzik dahil) yayını ve eğlence düzenlenmesine dair kısıtlamaların uygulanmasına dinamik denetim modeli sürecinde de devam edilecek.

“Kontrollü normalleşmenin kuralları anonslar ve duyurular ile sık sık vatandaşlara hatırlatılacak”

Kontrollü normalleşme döneminde kurallara uymanın her zamankinden daha önemli olduğunun vatandaşlara hatırlatılması için anons ve duyurular etkili şekilde yapılmaya devam edilecek. Bu çerçevede gerek belediyelerin, il özel idarelerin ve kolluk/zabıta araçlarının sesli duyuru sistemleri ile camilerden yapılan anonslar gerekse diğer iletişim yollarıyla (televizyon, radyo, gazete, sosyal medya gibi) yapılan paylaşımlar vasıtasıyla vatandaşlarımıza maske, mesafe, temizlik temel prensipleri başta olmak üzere kurallara uymanın toplumsal bir sorumluluk olduğu sık sık hatırlatılacak..

Valiler bulundukları il özelinde "İl Salgın Risk Azaltma Planı" hazırlayacak

Valilere illerinde salgının seyrini etkileyen (olumlu-olumsuz) her türlü faktörün (ilçeler arası farklılıklar, il nüfusunun yaş ortalaması, il dışından kaynaklı sorunlar vb. il bazlı özel sebepler) analiz edileceği ve bu faktörlere yönelik alınan/alınması gereken tedbirler ile yürütülen/yürütülecek olan faaliyetlerin yer alacağı İl Salgın Risk Azaltma Planı (SARAP) ivedilikle hazırlanacak. Hazırlanan İl Salgın Azaltma Planı (SARAP), İl Pandemi Kurulu, Hıfzıssıhha Kurulu ve 13. maddede belirtilen kurul toplantılarında paylaşılacak ve bir örneği de Bakanlık tarafından gönderilecek.

Vali ve kaymakamlıklarca dinamik denetim sürecine dair gerekli planlama ve koordinasyonun sağlanarak uygulamada herhangi bir aksamaya mahal verilmeyeceği bildirildi.