ARGE'ye geçen yıl 178,5 milyar lira harcandı
Türkiye'de merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme (AR-GE) faaliyetleri için geçen yıl 178 milyar 580 milyon lira harcama yapıldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar-2025" Bültenini yayımladı.
Merkezi yönetim bütçesi verileri kullanılarak yapılan programlamalara göre; 2024 yılında Ar-Ge işlemleri için harcama 178 milyar 580 milyon TL oldu. Buna göre, 2024 yılında merkezi yönetim bütçesinden yapılan Ar-Ge harcama merkezinin yönetim bütçesi içindeki oranı yüzde 1,51 oldu. Merkezi yönetim bütçesinden yapılan Ar-Ge harcamalarının 43 adet 410 milyar 514 milyon TL olan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki oranı ise yüzde 0,41 oldu.
Bütçe başlangıç ödemeleri esaslı bir şekilde hesaplanarak tahmin edilerek sürdürülür; 2025 yılı merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge faaliyetleri için 236 milyar 262 milyon TL tahsis edildi.
En fazla fonlama üniversitelere yapıldı
Ar-Ge merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamalar sosyo-ekonomik performansa göre sınıflandırıldığında 2024 yılında fazla Ar-Ge fonlaması yüzde 68,3 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere yapıldı. Bu sosyo-ekonomik bütçe; sırasıyla yüzde 9,3 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5,2 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklar finanse edilen), yüzde 4,3 ile tarım ve yüzde 4,0 ile savunma takip etti.
Bütçe başlangıç ödemeleri esas planlama yapılan programlamalara göre, 2025 yılında Ar-Ge için en fazla ödenen yüzde 69,5 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere ayrılacağı tahmin edildi. Endüstriyel üretim ve teknolojik sosyo-ekonomik performans ise yüzde 7,9 ile ikinci sırada yer aldı. Bunu yüzde 5,4 ile genel bilgi gelişimi (diğer destekleri desteklenen), yüzde 4,8 ile tarım ve yüzde 3,6 ile savunma bu hedef izledi.
Uluslararası Ar-Ge programlarına 1,03 milyar TL ayrıldı
Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası Ar-Ge programlarına 2024 yılında 1,03 milyar TL ayrıldı. Ar-Ge programlarının alt kategorilerine göre, uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonu ile ilk sırada 461 milyon TL yer aldı. Bunu 367 milyon TL ile ikili veya çok ortaklı kamu Ar-Ge programları için fonlar ve 202 milyon TL ile Avrupa'da sürdürülen Ar-Ge programlarını takip etti.
Bütçe başlangıcı ödeneğine göre uluslararası Ar-Ge programlarına 2025 yılında 1,17 milyar TL dağıtıldı. İlk sırayı 500 milyon TL ile ikili veya çok karakterlerli uluslararası Ar-Ge programları alırken bunu 475 milyon TL ile uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara ait fonlar ve 198 milyon TL ile Avrupa'da yürütülen Ar-Ge programları izledi.